Geschiedenis van Oekraïne

De Doop van Kievse Roes: Volodymyr de Grote's Weg naar een Nieuw Geloof

Volodymyr de Grote regeerde over Kievse Roes aan het einde van de tiende eeuw, en zijn besluit om de oude goden te verlaten veranderde de loop van de Oost-Europese geschiedenis. Hij koos niet voor het christendom uit een plotselinge ingeving. Jaren van politieke berekeningen, militaire druk en persoonlijke ambitie leidden hem daarheen.

De Oorsprong en Jeugd van Volodymyr de Grote

Volodymyrs moeder, Malusha, beheerde de huishoudelijke zaken aan het hof van prinses Olha totdat ze de aandacht trok van Olha's zoon, prins Sviatoslav, en zwanger van hem raakte. Olha, woedend, stuurde haar weg naar een afgelegen landgoed, waar de jongen in afzondering werd geboren en later werd opgevoed door Malusha's broer, Dobrynia.

Volodymyr groeide op met een stigma - kroniekschrijvers gebruikten een term die 'zoon van een dienstknecht' betekende, en zijn halfbroers bespotten hem erom. Alleen Dobrynia leerde hem veerkracht in plaats van wrok. Toen Novgorod om een ​​prins uit Sviatoslavs eigen bloedlijn vroeg, weigerden zijn oudere zonen de post, waarop Sviatoslav Volodymyr stuurde. De jongen regeerde daar ongeveer zeven jaar en smeedde bondgenootschappen met Varangische krijgers die doorslaggevend bleken toen zijn broers begonnen te vechten om hun erfenis.

Volodymyrs strijd om de troon van Kiev

Sviatoslav verdeelde Roes onder zijn drie zonen voordat hij stierf: Jaropolk kreeg Kiev, Oleh nam de Drevlische gebieden in bezit en Volodymyr bestuurde Novgorod. Deze regeling duurde niet lang - een jachtconflict escaleerde tot een oorlog tussen Oleh en een van Jaropolks bevelhebbers, en Oleh stierf tijdens de terugtocht na een verloren veldslag.

Om een ​​directe confrontatie te vermijden, vluchtte Volodymyr naar Scandinavië en verzamelde daar Noorse bondgenoten, terwijl Jaropolk Novgorod zonder weerstand innam. Het duurde niet lang: Volodymyr keerde terug met een nieuw leger, heroverde de stad en marcheerde op Kiev, maar probeerde eerst een huwelijksalliantie aan te gaan met de heersende familie van Polotsk. Het voorstel werd op vernederende wijze afgewezen, waarop hij de stad in plaats daarvan met geweld innam.

De laatste zet tegen Jaropolk berustte op verraad: Volodymyr kocht de commandant van zijn broer om hem uit Kiev te lokken naar een hinderlaag, waar hij werd gedood. Tegen zijn midden twintig beheerste Volodymyr het hele rijk dat zijn vader ooit had geregeerd, veroverd door bedrog, geweld en de bereidheid om beide tegen zijn eigen familie te gebruiken.

Het falen van het heidendom en Volodymyrs keuze voor het geloof van Kievse Roes

Nadat hij Kiev in handen had, probeerde Volodymyr zijn uitgestrekte, gemengde gebied te verenigen door middel van religie. Hij richtte houten afgoden op in de hoofdstad, met de dondergod Perun boven de rest als symbool van vorstelijke macht. Het plan werkte aanvankelijk, maar het onderliggende probleem bleef bestaan: Novgorod en Rostov namen het Kievse Rijk kwalijk dat hun de door hen gekozen goden werden opgedrongen, en het streven naar eenheid creëerde wrijving in plaats van loyaliteit.

Ondertussen verschoof de wereld buiten Roes naar georganiseerde monotheïstische religies, en een heidense heerser werd door potentiële handelspartners als een buitenstaander beschouwd. Latere kronieken beschrijven hoe Volodymyr gezanten van verschillende religies ontving: de islam sprak een heerser met vele vrouwen aan, totdat het verbod op alcohol en varkensvlees en de verplichting tot besnijdenis hem afschrikten; het vastenrijke geloof van Rome werd snel verworpen; het jodendom was verbonden met een volk dat zijn eigen thuisland niet meer bezat. Een Griekse filosoof uit Byzantium maakte de sterkste indruk door hem de Bijbelse geschiedenis uit te leggen.

Taal speelde ook een rol. Alle andere religies vereisten erediensten in een vreemde taal, terwijl het Byzantijnse christendom, dankzij eerdere missionaire inspanningen om de Schrift in het Slavisch te vertalen, kon worden beoefend in een taal die de mensen al begrepen. Volodymyr stuurde gezanten om elk geloof met eigen ogen te bekijken, en degenen die Constantinopel bezochten, keerden terug met beschrijvingen van overweldigende schoonheid en ceremonie. Dat verslag, in combinatie met de herinnering dat zijn grootmoeder Olha decennia eerder het christendom had omarmd volgens de Byzantijnse ritus, beïnvloedde de beslissing die uiteindelijk leidde tot de doop van Kievse Roes.

Het beleg van Chersonesus en Volodymyrs eisen aan Byzantium

Volodymyr vroeg niet zomaar om de doop, zoals zijn grootmoeder had gedaan. Hij besteedde een jaar aan het voorbereiden van een leger en marcheerde vervolgens in de zomer van 988 op Chersonesus, een belangrijke Byzantijnse buitenpost aan de Krimkust. Het beleg sleepte zich voort totdat een informant een zwakke plek in de watervoorziening van de stad onthulde, waarna Chersonesus zich overgaf.

De verovering van de stad gaf Volodymyr een aanzienlijk onderhandelingsinstrument in Constantinopel. Hij eiste een huwelijk met prinses Anna, de zus van keizer Basilius II, en dreigde met een aanval op de hoofdstad als dit werd geweigerd. De keizer had weinig manoeuvreerruimte – een rivaliserende generaal was het jaar ervoor in opstand gekomen – dus stemde Basilius toe onder één voorwaarde: Volodymyr moest zich eerst tot het christendom bekeren, aangezien een prinses geboren uit een regerend keizer niet aan een heidense echtgenoot kon worden uitgehuwelijkt.

Volodymyr accepteerde het zonder veel ophef en zei dat de beslissing overeenkwam met wat hij al van plan was. De overeenkomst bezegelde zowel een politieke alliantie als de doop van Rusland in 988, waarmee twee verschillende uitkomsten aan één onderhandeling werden gekoppeld, en Volodymyr keerde terug als een gedoopte heerser.

Hoe de doop van Kievse Roes plaatsvond in Kiev en andere regio's

Terug in Kiev handelde Volodymyr snel. De afgoden die hij ooit had opgericht, werden neergehaald en verbrand, en Perun, zijn oude beschermgod, werd door de straten naar de rivier gesleept en in het water geworpen. De volgende dag riep Volodymyr de hele bevolking van Kiev bijeen aan de rivieroever en liet hen gezamenlijk dopen - ongeveer twee jaar om tot een geloof te komen, en slechts één dag om zijn hoofdstad te bekeren.

Het verspreiden van de nieuwe religie buiten Kiev bleek veel moeilijker. In Novgorod kwam men openlijk in opstand en moesten versterkingen delen van de stad in brand steken om de patstelling te doorbreken – een grimmig lokaal gezegde luidde dat de stad gedoopt was "met het zwaard" en "met vuur". In Rostov werden missionaire bisschoppen verdreven en langs de Oka-rivier boden de Vyatichi-stammen meer dan een eeuw lang weerstand, waarbij ze soms priesters doodden die gestuurd waren om hen te bekeren. De kerstening van Roes was niet zozeer een eenmalige gebeurtenis, maar eerder een decennialang, ongelijkmatig proces dat ver buiten de hoofdstad op oprecht verzet stuitte.

Sommige woorden uit deze periode zijn bewaard gebleven in het moderne Oekraïens – woorden die verband houden met geloof, kerk en doop zijn rechtstreeks terug te voeren op deze gebeurtenissen. Studenten die gestructureerde lessen volgen, zoals die van Lng Lab, komen deze geschiedenis vaak al vroeg tegen. De erfenis van Volodymyr de Grote en de Europese integratie van Roes.

Na zijn bekering ruilde Volodymyr naar verluidt de meedogenloosheid van zijn vroege regeerperiode in voor een meer gedisciplineerde, sobere levenswijze. Hij besteedde staatsinkomsten aan de Kerk en schonk land aan kloosters waarvan onderwijs, architectuur en kunst profiteerden.

De bekering veranderde ook de internationale positie van Roes. Volodymyr trouwde zijn kinderen uit aan bijna alle belangrijke machten in de regio – Polen, Zweden, Hongarije en Bohemen – terwijl zijn eigen huwelijk met prinses Anna Kiev verbond met Byzantium en, via haar familie, met het Heilige Roomse Rijk. Een heerser die ooit vanwege zijn afkomst als ongeschikt werd beschouwd, had binnen enkele decennia zijn kinderen uitgehuwelijkt aan de hoven van christelijk Europa.

Die transformatie bleef niet zonder gevolgen na Volodymyrs dood – zijn zonen vochten bitter om de troonopvolging en verschillende werden binnen een jaar na zijn overlijden vermoord. Maar de basis die hij had gelegd, overleefde dat geweld en bepaalde eeuwenlang de relatie tussen Roes en christelijk Europa. Voor iedereen die Oekraïens leert, behandelt LangLab ook onderwerpen die verband houden met de Oekraïense geschiedenis en cultuur.

Veelgestelde vragen over de kerstening van Kievse Roes

1. Waarom verwierp prins Volodymyr de islam en het jodendom bij zijn geloofskeuze?

Het verbod van de islam op alcohol en varkensvlees, plus de verplichting tot besnijdenis, leek Volodymyr naar verluidt onwerkbaar voor een heerser wiens hof afhankelijk was van feesten en gastvrijheid. Het jodendom was verbonden met een volk dat, zoals de Khazarische gezanten zelf toegaven, zijn eigen thuisland niet meer bezat - een slecht voorteken voor een krijgersstaat die zijn territorium probeerde uit te breiden in plaats van te verkleinen.

2. Waarom veroverde Volodymyr de Byzantijnse stad Chersonesus (Korsun) vóór de kerstening van Kievse Roes?

De verovering van Chersonesus gaf Volodymyr iets wat diplomatie alleen niet kon bieden: invloed. Byzantium had onder normale omstandigheden weinig reden om een ​​prinses uit de keizerlijke familie aan een buitenlandse heidense heerser uit te leveren. Nadat de stad was gevallen, kon Volodymyr de voorwaarden voor zijn eigen bekering bepalen, en een afgeleid Constantinopel, dat zelf met een opstand te kampen had, had alle reden om daarmee in te stemmen.

3. Is het waar dat de kerstening van Roes vreedzaam en zonder verzet verliep?

Nee. Kiev bekeerde zich in één dag, maar dat was de uitzondering. Novgorod bood zo hevig verzet dat commandanten naar verluidt een deel van de stad in brand staken om de patstelling te beëindigen, en regio's zoals Rostov en het gebied rond de Oka-rivier hielden generaties lang vast aan hun oude geloofsovertuigingen. De doop van de Roes was een geleidelijk, vaak gewelddadig proces dat veel langer duurde dan de beroemde scène op de rivieroever in Kiev doet vermoeden.

4. Waarom werd de taal van de eredienst een belangrijke factor in Volodymyrs keuze voor het christendom?

Elk ander aangeboden geloof betekende eredienst in een taal die zijn volk niet sprak - Arabisch, Hebreeuws of Latijn. Het Byzantijnse christendom was anders: dankzij eerder zendingswerk, waarbij de Schrift in het Slavisch werd vertaald, kon de Griekse ritus worden beoefend in een taal die de Roes al begrepen. Voor een heerser die loyaliteit wilde opbouwen onder een diverse, vaak ongeletterde bevolking, was dat verschil net zo belangrijk als de theologie.

Deze rubriek is mede tot stand gekomen door het afstudeerwerk van een student met grote interesse in Oekraïne. 

Onder het communisme (1917-1939)

Russische Revolutie (1917-1918)

Tijdens de Februari Revolutie werd de tsaar Nicolaas II afgezet door de demonstranten en kwam er een voorlopige Russische regering. De Eerste Wereldoorlog ging door, maar de militairen waren ongemotiveerd. Ze pleegden moordpartijen op Joden en Oekraïners en er werd verkracht en geplunderd. In Oekraïne werd een Oekraïens parlement gevormd, met de socialistische partij als grootste partij. Ze streefden naar meer autonomie, maar er werd niets met hun aanvraag gedaan.

Tijdens de Oktober Revolutie werd de voorlopige regering, ontstaan uit de Februari Revolutie, afgezet en werd Rusland communistisch onder leiding van Lenin. In Kiev was men het niet eens met deze verandering en werd twee weken later de Oekraïense Volksrepubliek opgericht, een autonome communistische republiek, los van Rusland. De regering van Lenin kon dit niet toestaan vanwege het economisch belang van Oekraïne voor heel Rusland. Er werd een leger richting Kiev gestuurd en de Oekraïense Volksrepubliek zocht steun bij andere Europese machten. Het lukte om steun te krijgen van Duitsland. Ondertussen had het Russische leger Kiev ingenomen. Een maand later sloot ook Rusland vrede met de Duitsers, één van de eisen was dat de Oekraïense Volksrepubliek erkend zou worden. De Eerste Wereldoorlog was voor Rusland voorbij. Met Duitse hulp wisten de Oekraïners het Rode Leger uit Kiev te verdrijven. De Duitsers maakten een verre afstammeling van een kozakken hetman, de leider van de kozakken, de baas. Zo werd Oekraïne voor een half jaar een hetmanaat, een kozakkenrijk, net als in 1649. Dit verving de Oekraïense Volksrepubliek. In deze tijd waren er zo'n 400.000 Duitse en Oostenrijkse soldaten actief in Oekraïne.

Geografische dimensies

Het conflict zal in dit hoofdstuk onderzocht worden aan de hand van het model van de vier geografische dimensies. Dit is de deelvraag die bij dit hoofdstuk hoort bij dit hoofdstuk: Wat is de fysische, sociaal-culturele, economische en politieke situatie nu in Oekraïne? De eerste dimensie is de fysische dimensie. Bij deze dimensie draait het vooral om de natuur in het gebied. Natuurlijke reserves spelen een belangrijke rol. Bij de sociaal-culturele dimensie gaat het over sociale verschillen en de verschillende culturen die een rol spelen. Godsdienst en taal horen hier ook bij. Bij de economische dimensie gaat het vooral over geld, welke economische belangen spelen bij het conflict gebied een rol? Ten slotte gaat het bij de politieke dimensie over machtsposities in het gebied. Wat zijn de strategieën van de verschillende partijen? Bestuur, grenzen en conflicten zijn belangrijk bij deze geografische dimensie.

Fysische dimensie

De fysische dimensie gaat over de natuurlijke omgeving. Bij Oekraïne kun je dan vooral kijken naar natuurlijke hulpbronnen en het Oekraïense landschap.

Ligging

Oekraïne grenst in het zuiden aan de Zwarte Zee, maar de kustlijn is relatief kort. Hierdoor heeft Oekraïne een gematigd landklimaat. De Krim ligt in het zuiden in de Zwarte Zee en is een schiereiland. Door het midden van het land stroomt de rivier de Dnjepr, de grootste Oekraïense rivier.

Voorraden

Voordat de Oekraïense vlakten werden gekoloniseerd door de Russen was er voornamelijk steppe. Ten tijde van de kolonisatie werd Oekraïne de graanschuur van Europa. Er werden veel landbouwproducten verbouwd. Nog steeds zijn vrij grote delen van Oekraïne nog ongerepte natuur. Een groot deel van Oekraïne is vruchtbaar laagland. Vooral in het oosten van Oekraïne zijn veel mineralen te vinden. Oekraïne is het land met de meeste titanium in de wereld en het land met de op twee na grootste ijzererts voorraad. Oekraïne heeft zelf geen van gas- en olievoorraden.

Sociaal-culturele dimensie

De belangrijke onderdelen van de sociaal-culturele dimensie zijn godsdienst, taal, tradities en sociale groepen.

Culturele verdeling in Oekraïne

Cultureel is Oekraïne sterk verdeeld. In het uiterste oosten van Oekraïne wonen van oorsprong Russen. Het zuiden van Oekraïne is van oudsher vrij multicultureel. In dit deel van het land wonen naast Russen en Oekraïners ook bijvoorbeeld Joden, Duitsers en Grieken. Op de Krim wonen vooral veel Russen doordat het ook lang Russisch is geweest. De Krim tataren hebben op de Krim hun "thuis" gevonden na de verdrijving door voormalige heersers in Rusland. In het westen en in het midden van Oekraïne wonen bijna alleen maar etnische Oekraïners. Echte eenheid is er eigenlijk nooit geweest in Oekraïne. Je kunt stellen dat het westen van Oekraïne een goed ontwikkeld nationaal gevoel heeft ontwikkeld, de mensen hier voelen zich echt onderdeel van een Oekraïense natie. In het oosten is dit gevoel minder ontwikkeld. Oost-Oekraïne heeft in het verleden vrijwel altijd tot Rusland behoord. West-Oekraïne is lang Oostenrijk-Hongaars en Pools geweest. In tegenstelling tot Oostenrijk-Hongarije en Polen zijn de Russen meer bezig geweest om de Oekraïense bevolking tot hun cultuur te laten behoren. Volgens sommigen kun je toch niet meteen spreken van twee Oekraïne 's. Het grootste deel van de inwoners van het oostelijke deel van Oekraïne willen graag in een onafhankelijk Oekraïne blijven wonen, maar zijn meer georiënteerd op Rusland dan op Europa.

Identiteit van de inwoners

De etnische identiteit van de meeste inwoners van Oekraïne is erg moeilijk vast te stellen. Mensen kunnen immers zelf kiezen of zij zich als Rus of Oekraïner presenteren. Zo lag het percentage Russen in 1989 op de 22,1 procent en in 2001 op de 17,3 procent. Het is onmogelijk dat er in die tijd zoveel Russen zijn vertrokken. Mensen afkomstig uit een gemengd huwelijk kunnen ook zelf kiezen wat hun identiteit is. Er zijn ook mensen die zich Oekraïner voelen maar Russisch spreken, of zich tot beide nationaliteiten aangesproken voelen. Ook bestaat er een mengtaal van beide talen. De Oekraïense regio's die zich het meest verbonden voelen met Rusland zijn de meest oostelijke regio's Donetsk en Loehansk, ook wel het Donetsbekken genoemd. Dit zijn de regio's waar het huidige conflict woedt. De mensen hier identificeren zich meer als inwoner van het Donetsbekken dan van Oekraïne. 

Andere bevolkingsgroepen komen samen niet boven de 5 procent. Er is geen één bevolkingsgroep die binnen die 5 procent boven de 1 procent komt. Vroeger waren de joden nog een grote bevolkingsgroep, maar sinds Stalins beleid en de Tweede Wereldoorlog horen ze bij die 5 procent. Voor uitroeiing van de joden is in Oekraïne nauwelijks aandacht. Uit peilingen blijkt dat Russen in Oekraïne geen groep is die altijd voor Rusland boven Oekraïne verkiest. Behalve op de Krim voelen de meeste Russen in Oekraïne zich anders dan de Russen in Rusland. In Oekraïne is men vaak nog redelijk positief over hun verleden als Oekraïense Sovjetrepubliek. Toch vindt men het optreden van Stalin wel slecht. Over verschillende historische gebeurtenissen zijn Oekraïners en Russen het onderling nog niet eens. Sommige historische personen zijn volgens Rusland erg goed voor de wereld geweest, terwijl Oekraïners deze personen juist verafschuwen.

Tweede Wereldoorlog (1939-1945)

Begin van de Tweede Wereldoorlog (1939-1942)

De Tweede Wereldoorlog begon toen Adolf Hitler Polen binnenviel. Frankrijk en Groot-Brittannië verklaarden Duitsland de oorlog. De Sovjet-Unie ondernam nog niets vanwege het niet-aanvalsverdrag. Later viel de Sovjet-Unie Polen binnen, onder het mom van bescherming van etnische minderheden. Polen werd verdeeld en de Sovjet Unie kreeg ook het uiterst westelijke deel van Oekraïne terug. Dit gebied werd toegevoegd aan de Oekraïense Sovjetrepubliek. In deze gebieden werd onmiddellijk de Oekraïense cultuur en de Russische cultuur opgedrongen. Want lang niet alle inwoners van deze gebieden waren etnische Oekraïners.

Het vredesverdrag tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie hield niet erg lang stand. In 1940 werd er een aanval voorbereid met de naam Operatie Barbarossa. Stalin kreeg al berichten dat er een aanval voorbereid zou worden, maar hij zag het als loos alarm. In juni 1941 begon nazi-Duitsland met de aanval. De bedoeling was om in een korte tijd heel Europees Rusland te veroveren. Hitler slaagde er in het begin in om snel aan te vallen. In september 1941 had hij Kiev al in handen en in juli 1942 veroverde hij de Krim. Heel Oekraïne was nu in Duitse handen. Veel van de industrie in Oost-Oekraïne was onklaar gemaakt voor de Duisters aankwamen. Het Sovjetleger was niet erg goed bezig. Veel Sovjetsoldaten vonden de dood. Er bestaat een kaartje waarin je de Duitse opmars in de verschillende groene tinten ziet. Hoe lichter groen hoe later in de oorlog. Je ziet dat de Duitsers aardig ver de Sovjet-Unie zijn binnengetrokken in relatief weinig jaar.

Onafhankelijk Oekraïne (1991-heden)

Oekraïense opinie omtrent de onafhankelijkheid (1991)

Tijdens het uiteenvallen van de Sovjet-Unie werden in verschillende oude Sovjetrepublieken verkiezingen gehouden over hun onafhankelijkheid. Bij de onafhankelijkheidsverkiezingen in 1991 was 85 procent van de inwoners van de Oekraïne komen stemmen. Hiervan had 90 procent zich vóór de onafhankelijkheid uitgesproken. Ook in Oost-Oekraïne en op de Krim was er een zeer ruime meerderheid. Het ongenoegen over het falen van de Sovjet-Unie was zo groot dat men dacht dat het alleen maar beter kon worden. Vrij snel na de onafhankelijkheid van Oekraïne had de Sovjet-Unie besloten dat het beter was om zich te ontbinden. Er bestaat een kaartje waar je de grenzen kan zien van Oekraïne sinds de onafhankelijkheid tot de annexatie van de Krim in 2014.

Gevolgen van de onafhankelijkheid (1991-1994)

Oekraïne werd in 1991 een kapitalistisch land, de communistische partij was ook tot 1993 niet toegestaan. De Oekraïense politiek had veel moeite om op gang te komen. Op het gebied van buitenlandse politiek wilde Oekraïne zo onafhankelijk mogelijk zijn. Ze wilden in eerste instantie minder met Rusland te maken hebben. Toch was Oekraïne nog steeds lid van een organisatie voor voormalige staten uit de Sovjet-Unie: het Gemenebest van Onafhankelijke Staten. Rusland wilde dit meer zien als een soort overkoepelende organisatie met enigszins macht, georganiseerd vanuit Moskou. Oekraïne zag het meer als een soort discussieclub voor post-Sovjetstaten. De Krim was vanaf het begin al onderdeel van discussie. Er woonden veel Russen maar ook Krim Tataren en het hoorde oorspronkelijk ook bij Rusland. In 1954 vonden verschillende politici van de Sovjet-Unie al dat de Krim niet bij de Oekraïense Sovjetrepubliek hoorde. In 1992 werd zelfs op de Krim de onafhankelijkheid uitgeroepen door groepen separatisten. Dezen hielden niet lang vol omdat ze geen steun ontvingen van de Russische regering. Veel Krim-Tataren mochten in 1989 al terugkeren naar de Krim. Toch kregen ze erg weinig rechten van de Russen en Oekraïners.
President Bush senior vond Oekraïne aan het begin niet erg belangrijk. Maar toen Clinton aan de macht kwam in de Verenigde Staten werd Oekraïne een van de grootste ontvangers van Amerikaanse hulp. De Verenigde Staten hadden er baat bij om Oekraïne onafhankelijk te houden omdat ze wilden voorkomen dat Rusland weer veel invloed zou krijgen in Oost-Europa. Oekraïne en Polen vergaten hun vijandige verleden en gingen nauw samenwerken. Oekraïne bleef een soort bufferzone tussen Europa en Rusland.

De Oekraïense economie kon niet goed opstarten, er kwamen als snel economische problemen. Er kwam minder buitenlandse vraag naar machines en vervoermiddelen en Rusland verhoogde de olie- en gasprijzen. Er ontstond hierdoor een hoge inflatie. In 1992 kwam Oekraïne met haar eigen munt de Hgrivnas; ze stopten met de Roebel. Het lukte alleen niet iedereen in de bevolking om hier goed van de profiteren, door corruptie werden vooral de rijken rijker. Er was in Oekraïne ook bijzonder veel corruptie aanwezig. De Oekraïense bevolking liep terug door een lager geboortecijfer en een hoge emigratie.

Na de onafhankelijkheid werd er geprobeerd om de hele bevolking te Oekraïniseren. Het was de bedoeling dat ook veel Russische inwoners zich Oekraïens gingen voelen. Dit lukte niet erg goed. Zo werd de enige officiële taal wel het Oekraïens, maar gebruikte de media nog veel het Russisch. Er werd in 1992 een nieuwe kerk gevormd: de Oekraïense Orthodoxe Kerk. Het voordeel hiervan was dat de leider van deze kerk niet in Moskou, maar in Kiev zetelde. Toch volgenden veel gelovigen nog de leider in Moskou.

Economische dimensie

Bij de economische dimensie gaat het vooral over productie, consumptie, arbeid, handel, eigenlijk alles wat met geld te maken heeft.

Oekraïense economie algemeen

In het Oosten van Oekraïne heb je vooral de kapitaalintensieve industrie. De Oekraïense staalproductie is erg groot, Oekraïne is een van de grootste staalexporteurs van de wereld. In het oosten van Oekraïne is bevolking over het algemeen ook armer dan in de rest van het land. Mocht Poetin oostelijke delen van Oekraïne onder controle krijgen of blijven houden dan moet hij alle arbeiders daar van pensioen kunnen voorzien. Dat zal erg moeilijk kunnen worden. In het zuiden heb je veel handel. Verder heb je in West-Oekraïne veel dienstverlening en nijverheid en ook kleinschalige landbouw. De Oekraïense economie is nog niet zoveel ontwikkeld als de economieën van West-Europese landen. De Oekraïense oligarchen hebben vaak veel geld in Oost-Oekraïne. Voor deze oligarchen zou het desastreus zijn als deze oostelijke regio's Russisch zouden worden. Nog 5,6 procent van de Oekraïense beroepsbevolking werkt in de landbouw. De industrie zorg voor 26 procent van het werk. Oekraïne is de grootste graanschuur van Europa, wellicht zelfs van de wereld.

Politieke dimensie

De politieke dimensie draait om machtsposities en strategie in gebieden. Conflicten, bestuur en grenzen zijn belangrijke aspecten van deze dimensie.

Oekraïense positie in Europa

Oekraïne ligt tussen de Europese Unie en Rusland. In de geschiedenis heeft Oekraïne lang gediend als een soort bufferstaat. Oekraïne betekent immers ook Grensstaat. Oekraïne is in het verleden veel heen-en-weer getrokken tussen verschillende staten. De afgelopen twee decennia is Oekraïne vrij neutraal gebleven, het koos nog niet erg een van beide kanten. Sommige politici neigden iets naar Rusland en anderen meer naar Europa. Een stap verder dan Europa zou nog een toenadering tot NAVO kunnen zijn. Janoekovytsj neigde in zijn carrière naar een vrijhandelsverdrag met de Europese Unie, maar op het laatste moment zag hij daarvan af. Na Russische bedreigingen koos hij voor Rusland. Hier waren veel West-Oekraïners het niet mee eens en kwamen in opstand. De nieuwe, pro-Europese regering kreeg veel tegenstand uit Oost-Oekraïne. Zo ontstond er een conflict tussen de Oost-Oekraïense separatisten en het Oekraïense leger. In december 2014 werd de neutrale positie echt opgegeven, Oekraïne zocht meer toenadering tot de NAVO. Dit verslechterde de band met Rusland nog erger. Rusland lijkt niet te tolereren dat Oekraïne meer met het westen gaat samenwerken in plaats van met hen. In 2014 annexeerde Rusland de Krim.

Wat kan het Westen doen?

Het belang van het Westen is om vroegere Oostbloklanden stabieler en democratischer te maken. Hierdoor wordt de veiligheid en handel bevorderd. Het liefst willen daarom veel Europese politici dat Oekraïne meer met de Europese Unie gaat samenwerken.

Oekraïne is net als vrijwel alle staten in de wereld lid van de Verenigde Naties. De Verenigde Naties zouden niet makkelijk in Oekraïne kunnen ingrijpen omdat Rusland alles kan tegenhouden. Rusland bezit namelijk vetorecht in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, die vrede in de wereld nastreeft. De mogelijkheden van de NAVO in Oekraïne zijn beperkt. Echt ingrijpen zijn ze nu nog niet van plan. Een belangrijke reden hiervoor is dat Oekraïne simpelweg geen NAVO-lidstaat is. Het doel van de NAVO is om enkel zijn lidstaten te beschermen. Volgens Bob Wouda betekend toenadering tot de Europese Unie echt niet meteen ook een toenadering tot de NAVO, dat zijn heel verschillende dingen. Oekraïne kent nog veel corruptie en dit is erg moeilijk om snel terug te brengen. De NAVO stelt veel eisen aan Oekraïne die het land nu echt nog niet kunnen halen. Een lidmaatschap in Europese Unie is veel eerder mogelijk. Andere opties zijn dan sancties en mogelijke wapenleveranties. De vraag is of dit het conflict erger zal maken of zal oplossen. De meeste westerse politici streven naar diplomatieke oplossingen, maar je kan daar niet eindeloos mee doorgaan.

Noot bestuur: nadat in 2014 de Krim door Rusland werd geannexeerd leek het er op alsof Rusland de door de separatisten en met Russische ondersteuning bezette gebieden van de Donbass in februari 2022 had "gegeven" aan de separatisten. Echter op 24 februari 2022 heeft Rusland getracht het land Oekraïne (met begin van Kyiv) in handen te krijgen hetgeen mislukt is. Hierna heeft de concentratie van gevechten tussen het Oekraïense leger en het Russische leger zich geconcentreerd in het oosten en zuidoosten van Oekraïne. 

Wij publiceren op onze site, samen met de site www.newsua.nl een groot werkstuk van de Nederlandse student Matthijs van der Stoep dat gaat over de Oekraïense geschiedenis en dat loopt vanaf het vroege begin tot de val van Debaltsevo in 2015.
Zijn stukken die destijds eens per week verschenen zijn nu gebundeld in 1 geheel.
Veel leesplezier voor degenen die geïnteresseerd zijn in de Oekraïense geschiedenis.
Noot student:  Van het conflict in Oekraïne heeft u nu de historische achtergrond kunnen lezen en hoe het conflict in elkaar zit vanuit de verschillende geografische dimensies. Maar in het laatste gedeelte wordt er verteld welke verwachtingen men kan hebben over de toekomst van het conflict in Oekraïne. De deelvraag die hier bij hoort is: Welke verwachtingen kan men hebben over de toekomst van Oekraïne? Dit is uitgedrukt in de vier meest mogelijke scenario's. De student wijst hier nog niet op de waarschijnlijkheid van het uitkomen van de verschillende scenario's. Dit zijn de scenario's:

– Het conflict blijft op lange termijn bevroren
– Het conflict wordt hervat en de separatisten winnen nog meer gebieden
– Rusland annexeert de gebieden van de separatisten
– Rusland gaat de separatisten minder steunen

Opmerking: We weten allemaal hoe de situatie is na bijna vijf jaar oorlog. De politieke situatie in de Europese landen is veranderd; Rusland, met zijn "president", is er nog steeds van overtuigd dat het door Poetin gestelde doel kan worden bereikt. Het is echter ook niet langer een "speciale militaire operatie", maar een door Rusland duidelijk erkende oorlog. Een oorlog die door Rusland is begonnen.

De Trident of Tryzub van Oekraïne

          UKRAINIAN TRIDENT (TRYZUB)

The Ukrainian coat of arms – trident, or tryzub – has a long history (over a thousand years, if not more), but at the same time, it is a symbol of a modern country. It is short-spoken – and meaningful as well. It reflects heroic events of the past – and it is a stripe of Ukrainian warriors protecting the sovereignty and territorial integrity of Ukraine today.

On February 19, 1992, the Ukrainian parliament, Verkhovna Rada, approved the Small State Emblem of Ukraine – one of the three official symbols of our state. In 1996, its status was enshrined in the Constitution.

The trident was the ancestral sign of the Rurik dynasty (10th-12th century, Kyivan Rus' times). Archaeologists still find its image on coins, seals, utensils, bricks, murals. Back in the 10th century, the obverse of coins during the times of Volodymyr the Great, the Prince of Kyiv, bore his portrait. On the other side of the coins, the trident was depicted as Volodymyr's symbol of power.

As perhaps any sign, the Ukrainian trident has its hidden symbolism. Still, with over 40 (!) theories about its actual meaning, it's hardly possible to find the real roots of the symbol. The theories vary from referring to trinity, bow with arrows, candlestick to pointing out its similarity with anchor and even falcon's wings.

The trident, or tryzub in Ukrainian, wasn't the only symbol used throughout the history of Ukraine. Since the 14th century, other signs (which often characterised regions) became popular, and Ukrainian cossacks later had their own symbols too.

In 1918, just after the Russian empire's collapse, the Ukrainian People's Republic government approved the trident as a state coat of arms. A commission that were empowered to choose a new symbol considered several alternatives: a golden lion (the symbol of the Halychyna region, which was the centre of the Ukrainian national movement for independence in the 19th century), a cossack with his musket (respectively, the sign of Zaporizhzhia cossacks), an image of St. Michael the Archangel (the patron of Kyiv, Ukraine's capital), and more.

Finally, the ancient symbol of Kyivan Rus' was chosen to symbolise Ukraine's state and national unity. The trident became popular very fast — primarily thanks to its appearance on the banknotes.

The symbol connects past and present — from the Kyivan Rus' times, where Ukraine has its roots, to the 21st century. Today, you can see trident on T-shirts everywhere. You can buy souvenirs with it on the streets. You can even get a trident tattoo. After 70 years of Soviet rule, when the trident was called nationalistic and banned, it's now official and widely used again.

Since the days of the Ukrainian People's Republic, the trident (tryzub) has become an important symbol for those who fought for Ukraine's independence 100 years ago and those who protect it now.

see: https://ukraine.ua/stories/trident-tryzub/